W samoprzylepnej taśmie aluminiowej folia pełni jednocześnie funkcję nośnika, warstwy barierowej i elementu odkształcanego podczas montażu. Klej musi dobrze utrzymywać się na aluminium, zwilżać powierzchnię docelową oraz zachowywać stabilność po dociśnięciu, zagięciu czy owinięciu taśmy wokół elementu. Jest to inna operacja niż łączenie dwóch sztywnych części aluminiowych.
Dobór kleju samoprzylepnego warto zacząć od opisu produktu końcowego: rodzaju folii, stanu jej powierzchni, zastosowanego podkładu zabezpieczającego, podłoży montażowych, sposobu docisku i obciążeń po przyklejeniu.
Stan powierzchni aluminium ma znaczenie procesowe
Folia może różnić się pozostałościami olejów walcowniczych, powłoką ochronną, lakierem lub innym wykończeniem. Nawet cienka warstwa zanieczyszczenia może zmniejszyć przyczepność kleju do nośnika. Dlatego materiał do prób powinien pochodzić z rzeczywistej produkcji, a nie z przypadkowej próbki aluminium.
Jeżeli stosowana jest warstwa gruntująca albo inna obróbka powierzchni, należy traktować ją jako część systemu. Zmiana przygotowania może wpływać zarówno na adhezję, jak i na zachowanie powłoki podczas późniejszego cięcia i przewijania.
Równie dokładnie trzeba opisać powierzchnię docelową. Gładka blacha, lakier proszkowy, tworzywo i podłoże mineralne różnią się pod względem zwilżania. Wysoka lepkość początkowa nie wystarczy, jeśli taśma ma pracować na pionowej powierzchni, na łuku albo pod stałym naprężeniem.
Do karty technologicznej należy wpisać:
- rodzaj folii i jej wykończenie;
- powierzchnie montażowe;
- warunki aplikacji i użytkowania;
- wymagania dotyczące cięcia i przewijania;
- oczekiwany sposób oddzielania podkładu zabezpieczającego.
Wysoka lepkość początkowa nie może zastępować odporności na ścinanie
Warstwa klejąca powinna szybko tworzyć kontakt po dociśnięciu, ale później nie może nadmiernie pełzać. Na zagięciu lub wokół kanału taśma ma naturalną tendencję do powrotu do pierwotnego kształtu. Jeżeli warstwa kleju jest zbyt miękka, może początkowo wyglądać dobrze, a po czasie przesuwać się lub odklejać na krawędzi.
Odporność na ścinanie bada się pod długotrwałym obciążeniem. Przyczepność na odrywanie porównuje się na rzeczywistych podłożach po jednakowym czasie sezonowania. Jeżeli taśma ma być naklejana w obniżonej temperaturze, trzeba osobno sprawdzić możliwość utworzenia kontaktu na zimnej powierzchni.
Nie należy wnioskować o odporności całej taśmy na podstawie właściwości samego aluminium. Ograniczeniem może być klej, warstwa gruntująca, podkład zabezpieczający albo materiał, do którego taśma jest przyklejona.
| Objaw | Pierwsza kontrola |
|---|---|
| Klej odchodzi od folii | Czystość aluminium, warstwa gruntująca, zgodność materiałów |
| Krawędź podnosi się po zagięciu | Odporność na ścinanie, naprężenie, docisk |
| Taśma przesuwa się po czasie | Spójność wewnętrzna warstwy klejącej |
| Słaby kontakt na chropowatym podłożu | Zwilżanie i rzeczywista powierzchnia kontaktu |
| Klej brudzi narzędzie | Grubość powłoki i zachowanie przy cięciu |
Kontrola powlekania cienkiej folii
W przypadku aluminium szczególne znaczenie ma równomierność powłoki. Lokalny niedobór kleju tworzy słaby punkt, natomiast nadmierna ilość zwiększa ryzyko wypływania poza krawędź i brudzenia rolki.
Na linii kontroluje się temperaturę, filtrację, głowicę aplikującą, prowadzenie cienkiej folii oraz łączenie z podkładem zabezpieczającym. Nieprawidłowe napięcie może powodować marszczenie, które później bywa błędnie interpretowane jako wada klejenia.
Po nawinięciu rolkę należy ocenić ponownie. Nacisk kolejnych zwojów i czas przechowywania mogą zmienić siłę odwijania, zachowanie krawędzi oraz przenoszenie kleju. W przypadku wąskich rolek sprawdza się dodatkowo czystość cięcia wzdłużnego.
Jeżeli taśma ma pełnić funkcję uszczelniającą, sama zgodność kleju z aluminium nie potwierdza szczelności gotowego złącza. Taką właściwość bada się dla konkretnej konstrukcji, podłoża i sposobu montażu.
Program prób dla produktu końcowego
Do testów wybiera się rzeczywiste powierzchnie użytkowe. Następnie ustala się jednakowe czyszczenie, docisk i czas sezonowania. Ocenia się odrywanie, ścinanie, stan krawędzi i sposób zniszczenia. Jeżeli występują cykle temperatury lub wilgoci, powinny odpowiadać rzeczywistym warunkom produktu.
Część produkcyjna obejmuje równomierność warstwy, stabilność przewijania, stan podkładu zabezpieczającego i czystość cięcia. Dzięki temu można oddzielić problem receptury kleju od problemu procesu.
Przy porównywaniu kandydatów nie warto zmieniać jednocześnie kleju, warstwy gruntującej i folii. Najpierw należy ustabilizować jeden układ, a dopiero później optymalizować go zgodnie z kartą techniczną konkretnego materiału.
O wyborze decyduje stabilność całego układu „aluminium – warstwa klejąca – podkład zabezpieczający – podłoże docelowe”, a nie maksymalny wynik jednego testu przyczepności.
Dodatkowo trzeba uwzględnić mechanikę samej folii. Cienkie aluminium łatwo przyjmuje trwałe zagięcia, dlatego zbyt wysoki docisk lub nierównomierne prowadzenie może tworzyć naprężenia, które później podnoszą krawędź taśmy. W takim przypadku zmiana kleju bez korekty procesu nie musi rozwiązać problemu.
Przy zastosowaniach zewnętrznych lub technicznych warto oddzielnie ocenić starzenie na rzeczywistym podłożu. Wynik po krótkim teście laboratoryjnym nie powinien być automatycznie interpretowany jako potwierdzenie trwałości w całym okresie użytkowania.
Novacompany może pomóc dobrać klej termotopliwy do produkcji samoprzylepnej taśmy aluminiowej i przygotować próby dla konkretnej folii oraz warunków montażu.